Nöroloji

Sinir Ve Kas Hastalıklarının Teşhisine Işık Tutan Yöntem: EMG


Bebeklik döneminden yaşlılığa kadar yaşamın her evresinde görülebilen sinir sistemi ve kas hastalıkları, günlük yaşamı en çok etkileyen sağlık problemleri arasında yer alıyor. Bu rahatsızlıklar arasında ALS, karpal tünel sendromu, bel ve boyun fıtığı, yüz felci ve çocuk felcine ek olarak diyabet ile böbrek yetmezliğinin periferik sinirlerde yaygın hasara neden olduğu hastalıklar geliyor. İletiyi sağlayan sinirlerin ve bu verilere göre hareketlere yön veren kasların sağlıklı çalışıp çalışmadığı ise EMG yöntemi ile belirlenerek hastalığa hızlı bir şekilde teşhis konuluyor ve tedavi sürecine başlanabiliyor. Memorial Hizmet Hastanesi Nöroloji Bölümü’nden Uz. Dr. Aydan Tandoğan, sinir ve kas hastalıklarının tanı ve tedavisinde EMG’nin önemi hakkında detaylı bilgi verdi.  

 

Doğru tedavi seçeneklerinin belirlenmesini sağlıyor

Vücudumuza çevreden gelen veriler sinirlerimiz aracılığı ile toplanarak omurilik ve beyine iletilmektedir. Toplanan bilgilere göre uygun yanıtlar üreten omurilik ve beyin, yine sinirler aracılığıyla bu yanıtları gerekli organlara iletmektedir. Kas veya sinir sistemlerinde herhangi bir nedenle ortaya çıkan rahatsızlıklar bu bilgilerin iletilmesini engellemektedir. Sinir ve kas hastalıklarının doğru ve hızlı bir şekilde teşhisinin konularak tedavisinin başlatılması önem taşımaktadır. Bu hastalıkların tanı ve teşhisi EMG yani elektromiyografi yöntemi ile kolaylıkla konulabilmektedir. EMG, iletiyi sağlayan sinirlerimizin ve bu verilere göre hareketimizi sağlayan kaslarımızın fonksiyonlarını, sağlıklı çalışıp çalışmadığını değerlendirmeye yönelik bir testtir. EMG sinir ve kas hastalıklarına tanı konulmasında, ayırıcı tanıda, tedavi seçiminde, hastalık sürecinin ve tedavisinin takibinde, tedaviye yön vermede kullanılan ve alternatifi olmayan bir incelemedir. Kendi içinde kendi elektriksel aktiviteleri ile iletişim sağlayan sinirleri dışarıdan elektrik uyarısı vererek uyarma ve yanıtları kayıtlama yoluyla yapılmaktadır.

 

Ağrı ve uyuşmaların nedeni de tespit edilebiliyor

Kas ve sinir sistemi hastalıklarının hemen hepsinin teşhisi EMG ile konulabilmektedir. El, kol, bacak, ayak, boyun, sırt veya bel ağrısı, kol ve bacaklarda, gövdede uyuşma, ağrı, karıncalanma, yanma,  güçsüzlük şikayeti ile gelen hastalara EMG yapılarak şikayetlere neden olan hastalığın teşhisi konularak tedavi planlaması yapılmaktadır. EMG ile teşhisi konularak tedavi yöntemi belirlenen kas ve sinir hastalıkları şunlardır:

 

  • Polinöropatiler: Sinirlerin fonksiyonlarını bozan hastalıkların etkilerini değerlendirmek (şeker hastalığı, B12 eksikliği veya böbrek yetmezliği gibi periferik sinirlerde yaygın hasara neden olan hastalıklar)
  • Fokal nöropatiler: Yüz felci, sinir yaralanmaları (kırık-çıkık, ateşli silah yaralanması, bıçaklanma, enjeksiyon sonrası)
  • Radikülopatiler: Bel veya boyun fıtığı gibi omurilikten çıkan sinir köklerinin hasarına sebep olan hastalıklar.
  • Miyopatiler: Kas liflerinde hasara, erimeye neden olan hastalıklar.
  • Motor Nöron hastalıkları: Çocuk felci veya ALS gibi omurilikteki motor sinir hücrelerinde hasara neden olan hastalıklar.
  • Nöromüsküler hastalıklar: Myastenia Gravis gibi sinir-kas iletisini bozan hastalıklar.
  • El bileği ve dirsekteki sinir sıkışmalarının neden olduğu Karpal, Kubital, Tarsal Tünel sendomları başta olmak üzere genellikle tek sinirde hasara neden olan hastalıklar.

 

EMG süreci ile ilgili dikkat etmeniz gerekenler

 

  • EMG incelemesi dikkatle yapılması gereken bir inceleme olduğu için genellikle hasta ve hekim için uygun zaman belirlenerek yapılır. EMG incelemesi genellikle yarım saat ile 1 saat arasında zaman alan bir işlemdir. Ancak bazen planlanandan daha fazla işlem gerekebildiği için planlanan süreden daha uzun sürebilir.
  • Yapılacak incelemenin 1 ila 1.5 saat sürebileceğini dikkate alıp, EMG laboratuvarında yaklaşık 1.5- 2 saat geçirebileceğinizi planlayarak gelmeniz yararlı olacaktır.
  • İncelemeye kolayca çıkarıp giyebileceğiniz, olabildiğince bol giysilerle gelmeniz uygun olur. Yüzük, bilezik, saat gibi takıların incelemeden önce çıkarılması incelemenin rahat yapılabilmesini sağlayacaktır.
  • Bu incelemeler sırasında vücudunuzun çeşitli bölgelerinde deriniz üzerine yapıştırılan elektrodlardan çok küçük voltajlı elektrik sinyalleri kayıtları yapılacaktır. Yapılacak işlemlerde derinizin elektriksel iletkenliği önemlidir. Cildinizin üzerinde bulunan kir ve yağ katmanları bu sinyallerin iletilmesinde güçlüğe neden olup, inceleme süresinin gereksiz uzamasına yol açabilir. Bu nedenle bu incelemelerden önce zamanınız varsa ve durumunuz uygun ise banyo yapmanız ve banyodan sonra cildinizin üzerine krem, losyon gibi maddeler sürmemeniz uygun olur.
  • EMG incelemesini yapacak nörofizyoloğun incelemeyi planlayabilmesi için durumunuz ile ilgili bilgilere ihtiyacı olacaktır. Bu nedenle doktorunuzun size verdiği EMG istek formunu ve durumunuzla ilişkili önceden yapılmış olan incelemelerin raporlarını (radyolojik incelemeler, laboratuvar incelemeleri ve önceki EMG incelemelerinin sonuçlarını) yanınızda getirmeniz önemlidir.
  • Hepatit, AIDS gibi kan yolu ile bulaşan bir hastalığınız varsa ya da taşıyıcı iseniz, size EMG incelemesini yapacak nörofizyoloğa inceleme öncesinde durumunuzu bildirmelisiniz.
  • Kullanmakta olduğunuz ilaçları yanınızda getirmeli ya da isimlerini bir kağıda not almalısınız.
  • Pace maker (kalp pili) taşıyorsanız ya da kan sulandırıcı ilaç kullanıyorsanız, bu durumu incelemeyi yapacak olan nörofizyoloğa bildirmelisiniz. Bu durumlar incelemenin yapılmasına engel değildir, ancak hekimin bu konularda bilgi sahibi olması önemlidir. İnceleme sırasında size küçük elektrik uyarıları verilecektir. Bu uyarılar kesinlikle zararsızdır. Ayrıca kaslarınıza tek kullanımlık steril iğne elektrodlar batırılacaktır. Bu elektrodlar tamamen sinyal kaydı amacına yöneliktir ve bunlardan ilaç verilmeyecektir. İğne elektrod batırılan yerlerde inceleme sonrasında birkaç saat süren ağrı olabilir. Nadir olarak iğne elektrod batırılan yerlerde küçük ve kısa sürede düzelen cilt altı kanamalar olabilir. EMG ağrı ve nadiren olabilen küçük cilt altı kanamaları dışında tümüyle zararsız bir inceleme yöntemidir.
  • EMG incelemesi öncesi aç kalmanız gerekmemektedir.