Genel Cerrahi

Meme Kanserinin Erken Tanısı İçin Dijital Mamografi


35-45 yaş arası kadın ölümlerinin en sık nedeni olan meme kanseri kadınlarda en fazla görülen kanser türüdür. Meme kanserinin görülme oranı, yaşla birlikte doğru orantıda artmaktadır. Bu nedenle 40 yaş sonrası kadınların düzenli meme muayenesi, mamografi ve her ay kendi kendilerine yapacakları kontrol, meme kanserinin erken teşhisine olanak tanımaktadır.

Dijital mamografi, meme hastalıklarının teşhisinde ve meme kanseri taramasında temel tanı yöntemidir. Kanserin kitle haline gelmesi birkaç yıl veya daha uzun sürebilir. Tümör erken dönemde herhangi bir şikayete neden olmadan da vücutta bulunabilir. Eğer bu aşamada yakalanırsa tedavi şansı çok yüksektir. Tarama mamografisinin amacı, kitlenin hastanın veya muayene eden doktorun eline gelecek boyuta ulaşmadan yakalanmasıdır. Tarama mamografisinin düzenli olarak yapıldığı ülkelerde meme kanserine bağlı ölümlerde % 30 oranında azalma görülmektedir.

40 yaşından sonra her kadın yılda bir kez mamografi çektirmelidir. Daha genç yaşlarda tarama ise klinik muayene ile gerek görüldüğünde yapılabilir. Yüksek risk grubundaki genç kadınlar da aile ve yakın akrabalarda meme kanseri varsa mamografi ile tarama aile ve yakının kanser tanısı aldığı yaşın 10 yıl öncesinden başlamalıdır. Ailevi risk taşıyanlarda 30 yaşından itibaren mamografi çekilmeli, buna ek olarak ultrason ve MR inceleme de yapılmalıdır.

Dijital mamografinin klasik mamografiden farkı nedir?

Hem geleneksel mamografi de hem de dijital mamografide üstte bir X ışını tüpü, altta ise meme dokusunun üzerinde sıkıştırıldığı bir plaka vardır. Klasik mamografide X-ışını memeyi geçerek filme ulaşır. Dijital mamografide X ışını memeyi geçtikten sonra yüksek çözünürlüklü elektronik detektörler tarafından algılanır ve görüntüler önce dijital ortamda elde edilir. Bu görüntüler yüksek çözünürlüklü büyük monitörlerde incelenir.

İnceleme süresi kısadır. Çekimden sonraki 1 dakika içinde görüntüler ekrandan izlenebilir. Radyasyon dozu klasik mamografiden daha düşük görüntü kalitesi daha yüksektir. Mikrokalsifikasyon( düzensiz küçük kireçlenme odakları) ve küçük lezyonlar daha kolay ayırt edilebildiğinden fibrokistik meme dokusunu değerlendirmeyi kolaylaştırmaktadır. Ayrıca görüntüler dijital ortamda arşivlenmekte ve dijital olarak aktarılabilmektedir.

Mamografi çekimi öncesi nasıl bir hazırlık gerekir?

Herhangi bir ön hazırlık gerekmez. Mamografi çekimi için ideal zaman adet dönemi bittikten sonraki ilk hafta olmakla birlikte diğer günlerde de çekilebilir. İncelemenin yapılacağı gün deodorant veya pudra kullanılmamalıdır. Hasta gelirken, varsa eski mamografilerini mutlaka yanında getirmelidir. Eski ve yeni filmler arasında meme dokusundaki küçük bir değişiklik kanser belirtisi olabilir. Eski filmlerde de aynı şekilde var olduğu düşünülen bir lezyonun iyi huylu olduğu söylenebilir. Böylelikle hasta gereksiz bir biyopsiden kurtulmuş olur.

Mamografi çekimi nasıl yapılır?

Mamografi çekiminde meme, cihazın 2 plağı arasına yerleştirilerek genellikle 2 farklı pozisyonda görüntü elde edilir. İnceleme sırasında uygulanan baskı nedeni ile memelerde ağrı hissedilebilir. Kısa sürede ağrı kendiliğinden geçecektir.

Mamografi sırasında alınan radyasyonun riski var mıdır?

Meme kanserinin sıklığı ve erken tanının önemi düşünüldüğünde radyasyonun riski önemsiz kalmaktadır. Alınan doz çok düşük olup, zararı yok sayılabilir . Bu çekim sırasında alınan ortalama doz, 0.7mSv olup bu doz normal günlük hayatta 3 ay içerisinde çevreden de alınmaktadır.

Mamografi ile bütün meme kanserleri saptanabilir mi?

Dijital mamografi meme kanserinin teşhisinde en başarılı yöntemdir. Ancak kitlelerin bir kısmı mamografi ile görülememektedir. Özellikle meme dokusu yoğun olanlarda küçük kitleleri görmek zordur. Bu tip meme yapısı olan kadınlarda mamografi ile birlikte ultrasonografi, gerekirse Meme MR’ı da yapılması önerilmektedir.

CANLI DESTEK