 İmplant Nedir? Kimlere Yapılır?
İmplantlar; kaybedilen organ ve dokuların yerine yerleştirilen canlı dokuyla uyumlu yapay organ ve dokulardır. Ağız içinde, kaybedilen dişler yerine kullanılan implant tipine dental implant adı verilir.
Dental implant uygulamasında; doğal dişler herhangi bir nedenle kaybedildiği zaman, kaybolan dişlerin geri kazanılması için, çene kemiği içerisine dişlerin köklerinin yerini alan fonksiyon görebilen, estetik ihtiyaçları yerine getirebilen yapay kökler yerleştirilir.
Diş kaybeden her bireyin implantlara yönelmesi doğru değildir, implantlar her derde deva değildir, implantlar kuvvetli bir kemik desteği varsa ve bölge sağlıklı kan kaynaklarıyla besleniyorsa daha başarılı olur. Bunun dışında dental, medikal, psikolojik, gelişimsel ve maddi nedenler de bir kişiyi ideal olmayan bir implant adayı haline getirebilir.
Bu yazıda dental implantların endikasyonları, kontrendikasyonları, avantajları ve risklerinden bahsederek, dental implantların hastalarımız için uygun tedavi yöntemi olup olmadığına karar verirken üzerinde durulması gereken noktaları ve hastaların eğitiminde kolaylık sağlayacak bilgileri vurgulamayı amaçladım.
İmplant nedir?
İmplant, kaybedilen organ ve dokuların yerine yerleştirilen, bu organ ve dokuların görevini yapan yapay organ ve dokulardır.
Kalça ve omuz eklemi implantları uzun yıllardan beri bilinen implant örnekleridir.
İmplantların bir diğer tipi de dental implantlardır. Doğal dişler kaybedildiği zaman çene kemiği ve dişeti içerisine dişlerin köklerinin yerini alacak yapay kökler yerleştirilir. Dişler bu yapay kökler üzerine sabitlenir. Dental implantlar dişlerini kaybetmiş insanların gülmesini, konuşmasını, iyi ve rahat şekilde çiğnemesini ve estetik bir görünüme sahip olmalarını sağlar.
Dental implantların faydaları ve risklerini hastalarımıza anlatmamız ve hastalarının özel durumlarıyla ilgili tam bir bilgi vermemiz hastaların dental implantlara karar vermelerine yardımcı olacaktır.
Ayrıntılı bilgi için Diş Dr. Doğan Kontacı`nın www.implantmed.com sitesini inceleyebilirsiniz.
Ağızdaki hangi durumlar dental implantlan gerektirir?
Tek bir dişinizi, dişlerinizin bir kısmını yada çenenizdeki tüm dişleri kaybettiyseniz bu eksiklikler dental implantlarla tamamlanabilir.
Yapılan çalışmalar ve pratik tecrübeler implantı destekleyecek yeterli yoğunlukta, sağlıklı çene kemiği varlığında implantların en iyi şekilde amaca hizmet ettiğini göstermiştir.
Implant uygulaması yapılabilmesi için sağlıklı, hastalıksız dişeti de gereklidir. Dental implantların uzun dönem başarısı, implantın etrafındaki kemik ve dişetinin sağlıklı olmasına bağlıdır. İmplantları olan hastalar implantlarını temiz tutmalı ve implantın sağlığını tehdit eden problemleri doğrulatmak amacıyla kontrol için düzenli olarak dişhekimine gitmelidir.
Dental İmplantlar Benim İçin mi?
Yaşınız genel olarak implant yerleştirilmesine ve kullanmanıza engel olmayacaktır. Ancak yetişkinlik öncesi yada çok yaşlı bireyler tedavi için uygun aday olamayabilirler.
Aşağıdaki soruların herhangi birine "evet" cevabı veriyorsanız dental implant için aday olabilirsiniz.
- Alt veya üst çenede yada her iki çenede de tüm doğal dişlerinizi kaybettiniz mi?
- Ağzınızda bir yada daha fazla dişinizi kaybettiniz mi?
- Protezinizi büyük bulma, protez vurması, öğürme yada genel olarak ağız içindeki hareketli herhangi bir şeyden rahatsız olma gibi nedenlerle hareketli protezinizi düzenli olarak takmakta zorlanıyor musunuz?
- Doğumsal, cerrahi operasyon, yaralanma gibi nedenlerden dolayı ağız içi yada ağız dokularının bir kısmında kayıp durumunuz var mı?
Implant tedavisinin sağlığıma herhangi bir zararı var mıdır?
Dental implantlar düşünüldüğünde sağlıkla ilgili bazı faktörler önemlidir.
Cerrahi yada anestezi:
Lokal yada genel anesteziyle ilgili önlemler alınmalıdır. Bazen üst dişlerin üzerinde sinüs boşluğu içine açılma yada sinir zedelenmesi meydana gelebilir. Bunlar uygulama öncesi yapılan incelemeler ile en aza indirilir.
Psikolojik:
Anormal psikolojik stres yaşayan yada motive edilemeyen kişiler cerrahiyle ilgili problem çıkarabilirler ve oral hijyen uygulamalarını takip etmekte isteksiz olabilirler. Ancak kaybedilmiş yada cazibesini yitirmiş dişlerinden endişe ettikleri için diğer insanlarla ilişki kurmaktan kaçınan insanlara yardım edilebilir.
Medikal:
İmplantların yerleştirilmesinden kaynaklanan bazı geçici durumlar vardır: Dişetlerinin, dudağın yada dilin ödemi ve ağrı; konuşma problemleri; dişetlerinde ateş, kızarıklık, şişlik ve ağrı, sinir zedelenmesi.
% 2-3 oranda karşılaşılan implantın başarısızlığı durumunda kemik kaybı, dişetlerinin büyümesi ve ağız içi yada genel bakteriyel enfeksiyonlar gibi olası uzun dönem başarısızlıkları görülebilir.
Vücutlarının diğer bölümlerinde yapay protez taşıyan yada kalp kapağı problemi olan hastalar için endokardit yada enfeksiyon riski olabilir.
İmplantları Kim Yerleştirebilir?
İmplantları eğitimini almış her dişhekimi tarafından yerleştirilebilir ve ardından dişlerin yapım işlemini gerçekleştirebilir. Bu konuda uzmanlık yoktur. Özel firmaların verdiği eğitimine devam eden her dişhekimi uygulama yapabilir.
Medikal düşünceler?
Pek çok fiziksel durum dental implantların nasıl iyi bir şekilde başarılı olacağı üzerine etki eder. Genel tıp ve dişhekimliğindeki gelişmeler sonucunda implantlar için kesin uygulanamaz olan pek az medikal durum kalmıştır. Ancak halen kesin uygulanmama durumu vardır. Diğer durumlar önemsenmediği zaman problem yaratan, fakat özenli yaklaşıldığında problem yaratmayan durumlar olarak adlandırılır.
Hamilelik: anestezi, röntgen ışınları ve ağrı medikasyonu doğmamış çocuk için çeşitli seviyelerde risk oluşturur. Bu nedenle, hamile annenin implant tedavisi doğum sonrasına ertelenmelidir.
İlerlemiş dermatolojik hastalıklar: Rahatsızlıkların bir kısmı mukoz membranları, dişetleri ve deriyi etkileyebilir (eritema multiforme, liken planus, lupus eritamatozus, pemfıgus gibi yumuşak doku defektleri). Hastalar hafif derecedeki vakalar olsalar bile şiddetli ağrı ve ülserasyonla kendini belli eder. Ülserasyonlar ve mukoza lezyonları ile dolu bir ağızın implant tedavisi için iyi birer aday değillerdir.
Malign hastalıklar: Kanser için radyasyon, cerrahi, kemoterapi tedavileri immün sistem üzerine büyük stresler yükler. Bu nedenle en iyisi bu gibi tedaviler başarıyla tamamlanana kadar implant işlemlerini ertelemektir. Hasta direkt olarak çenelerine primer yada sekonder radyasyon alması istisnai bir durumdur. Bu gibi tedavilerde genelde çene kemiğindeki damarlar olumsuz bir şekilde etkilenir. Bu kategorideki insanlar için bir alternatif hiperbarik oksijen odasında yapılan bir dizi tedaviye maruz kalmaktır. Oda içindeki oksijenden zengin atmosferde bulunmak implant cerrahisi öncesi ve sonrasında çenedeki kan teminini arttırır. Bu yardımcı tedavi, pahalı ve zaman alıcı olduğu halde implant tedavisini başarılı ve mümkün kıldığı gösterilmiştir. insanoğlu hiç olmadığı kadar uzun yaşamaktadır. Yaşlandıkça gelişen pek çok hastalığın yeteri derecede iyi kontrol edilebiliyor olması hayatlarını zevk alarak yaşamalarına izin verir. Bu gibi pek çok hastalık implantlar için rölatif kontrendikasyon kategorisine girer. Tedavi edilmezlerse; bu ve diğer rahatsızlıklar implantın osseointegrasyon ve iyi fonksiyon görebilme şansını azaltır.
Sigara içmeye bağlı sağlık sorunları: Tek bir sigara içimi parmaklara kan akış hızını bir saatte % 40 dan daha fazla azaltır. Kısıtlanan kan akımı vücudun iyileşme kapasitesini engeller/bozar. Günde 5 taneden bile az sigara içimi negatif etki gösterir. Doğru olan, eğer implant cerrahisinden 2 hafta yada daha önce sigarayı bırakırsanız ve cerrahi sonrası 8 hafta kaçınmaya devam ederseniz implantlarınız sigara içmeyen birine yerleştirilmiş kadar başarılı olur (tabii ki ideal olan sigarayı tamamen bırakmaktır). Bunun tersine; bu alışkanlığından vazgeçemeyen tiryakiler kötü prognoz gösterirler. Araştırmalar sigara içenlerde başarısızlık oranının 3 kat fazla olduğunu göstermektedir.
Diabet: Metabolik hastalık tüm vücutta komplikasyonlara neden olabilir. Diabet ağız içinde; yüksek oranda çürük ve dişeti hastalığıyla ilişkilidir, ağız kuruluğuyla birlikte infeksiyon insidansın da artış ve diğer değişikliklere neden olur. Hastalar diabetlerini diyet, insülin yada diğer yollarla
kontrol ettikleri zaman çalışmalar implant başarısının nondiabetikler kadar başarılı olduğunu göstermiştir.
Hemofili: Uzun zaman önce, bu kanama hastalığı implantlar için kesin kontrendikasyon olarak düşünülürdü. Bugün, bu gibi insanlar cerrahi öncesi kandaki eksik faktörü tamamlanır ve normal pıhtılaşma sağlanırsa, böylece cerrahi güvenli şekilde gerçekleştirilebilir.
Epilepsi: Pek çok epileptik hasta artık medikasyonla epileptik konvülsyonlarını kontrol altına alabilmekte ve normal bir yaşam sürebilmektedir. Bu kategoriye giren birisi için implant cerrahisi risk göstermez. Kontrol altında olmayan epileptik nöbetler diğer taraftan, cerrahi ve anestezi sırasında hastayı tehlikeye atabilir. Dahası, nöbetler sırasında dişlerin büyük kuvvetlerle sıkılması implantlara zarar verir.
Antiepileptik ilaç olan Dilantin bazı kişilerde implant abutmenti yada diş çevresinde dişeti büyümesine neden olabilir.
Felç, şiddetli artrit, amputasyon ve paralizi kişinin ağzını ve implantlarını korumak için yapması gerekli faaliyetleri yapma yeteneğini azaltır.
İyi bir oral hijyenin yokluğunda, implantların başarısız olması muhtemeldir. Ancak bu engel eğer aile fertleri yada diğer bakıcılar hasta için rutin temizlik işlemlerini gerçekleştirebilirlerse aşılabilir.
Diğer medikal rahatsızlıklar: İlave medikal durumların varlığı implant tedavisinin prognozunu etkileyebilir, impant tedaviside bu rahatsızlıkların prognozunu etkileyebilir. Bunlar kalp aritmisi, anjina, romatik kalp rahatsızlığı, kronik bronşit, amfizem, ülserler, karaciğer disfonksiyonu, böbrek hastalıkları vb. dir. Hastaların vücutlarındaki diğer yapay replasmanların varlığındaki gibi bunların hepsi aslında özenli yaklaşıldığında problem yaratmayan durumlardır.
Yaş Etkili midir?
Spektrumun en üst noktasında tıp bilimi implant sahibi olmak için asla çok yaşlı olunmaması gerektiğini göstermiştir. Diğer medikal problemlerin yokluğunda yaş tek başına etkili değildir.
Ancak çocukların durumu farklıdır. Gençlerde implant yerleştirilmesindeki problem, çenelerin gelişimlerini tamamlamamış olmalarıdır. Çeneler gelişirken, implantlar pozisyonların değiştirebilir ve çeşitli problemler oluşabilir.
Çocuklar hangi yaşta kaybedilmiş dişlerini implantlarla tamamlayabilirler?
Bu bireyden bireye değişiklik gösterir ailedeki diğer bireylerin boyları, mevcut kalıcı dişlerinin durumları büyümenin ne zaman tamamlanacağına ilişkin bilgiler yararlı bir rehber olabilir. Konjenital diş eksikliği olan çocuklarda (nadir vakalar), çocuk gelişimini tamamlamadan önce implantlar modifiye protokoller uygulanarak yerleştirilebilir.
Psikolojik Sınırlamalar?
Düşünce/mantık vücut sağlığı üzerinde güçlü bir etkiye sahiptir. Bu gerçek dental implantlarla yapılan tedaviler için de geçerlidir.
Eğer implant yaptırma düşüncesindeyseniz, potansiyel psikolojik sorunları göz önünde bulundurmak durumundasınız.
Beklentilerim gerçekleşecek mi?
% 100 den daha az garantili bir şeyle rahat edemeyecekseniz implantlar muhtemelen sizin için doğru seçim değildir. Aslında hiçbir medikal yada dental işlem bu tip bir garantiyi veremez. Dental implantlar son derece başarılı, güvenilir yapay replasmanlar arasında sayılır, ancak işler her zaman umulduğu gibi gitmez. Bu durumda çeşitli önlemler sorunu çözebilir.
Hastalar implant yaptırarak ne elde etmeyi umduklarını düşünmeliler. Bazen insanlar gerçekçi olmayan estetik beklentiler barındırırlar. 70 yaşındaki bir hasta birkaç implantla görüntüsünün 30 yaşında olacağını düşünürse hayal kırıklığı yaşar. Aynı şekilde dişlerinin görüntüsünden utandığını doktoruna söyleyen bir hasta da gerçekte yaşadığı potansiyel piskolojik sorunları yansıtmaktadır.
Dt.Doğan KONTACI
|
